PERSBERICHT: Aantal vastgestelde hiv-diagnoses in Nederland daalt

Amsterdam, 19 november 2026

In aanloop naar Wereld Aids Dag brengt Stichting hiv monitoring (SHM) onderstaand persbericht uit naar aanleiding van de publicatie van het 2026 Hiv-monitoringrapport voor Nederland.

In 2025 zijn er 500 nieuwe hiv-diagnoses geregistreerd in Nederland. Uit de laatste cijfers blijkt dat de stijging in het aantal nieuwe hiv-diagnoses sinds 2022 gaande is1. In vorige jaren lag dit aantal op 489 (2024), 484 (2023), 446 (2022), 425 (2021) en 441 (2020).

Modelberekeningen, die het aantal nog niet-gediagnosticeerde hiv-infecties kunnen inschatten, voorspellen bovendien dat het aantal diagnoses in de komende jaren zal blijven stijgen.

Professor Marc van der Valk, internist-infectioloog en bestuurder Stichting hiv monitoring zegt: “We zien dit jaar dat het aantal vastgestelde hiv-diagnoses in Nederland stijgt. Als we nu niets doen, verwachten we dat het aantal hiv-diagnoses de komende jaren verder zal toenemen.”

Gerichte hiv-preventie onder jongeren is nodig
Opvallend is dat de nieuwe hiv-diagnoses de laatste jaren stijgen bij mensen geboren in of na 1990. Dit geldt met name voor mannen die seks hebben met mannen (MSM): van de MSM bij wie in de periode 2023–2025 hiv is vastgesteld, is 47% geboren in of na 1990. Bij andere mannen en vrouwen is dit respectievelijk 29% en 30%.

Regelmatig testen op hiv
Ook blijkt dat 70% van de MSM bij wie in de periode 2023–2025 hiv is vastgesteld, ooit eerder negatief is getest op hiv. Bij 35% was de laatste negatieve hiv-test in de twaalf maanden vóór de hiv-diagnose. Dit wijst op een recente hiv-infectie. Bij MSM geboren in of na 1990 ligt dit percentage op 45%, tegenover 27% bij MSM geboren vóór 1990. Bij andere mannen is dit respectievelijk 17% en 7%, en bij vrouwen 7% en 5%.

“Dat we hiv bij mannen die seks hebben met mannen vaak in een vroeg stadium diagnosticeren is een positieve ontwikkeling. Het laat zien dat mensen zich regelmatig laten testen op hiv,” stelt Prof. Marc van der Valk.

“De cijfers laten ook zien dat veel mannen heel recent nog, bij het bespreken van een negatieve hiv-test, contact hebben gehad met zorgprofessionals. Dit biedt kansen om het gesprek over hiv-preventie aan te gaan, en zo mogelijk bij te dragen aan het voorkomen van nieuwe hiv-infecties.”

Toename gebruik van de hiv-preventiepil PrEP
Een groeiend deel van mensen bij wie hiv wordt vastgesteld heeft voorafgaand aan de hiv-diagnose ooit PrEP gebruikt2. In 2025 gaat het om 21% van MSM en trans personen met een nieuwe hiv-diagnose, terwijl dat in 2020 nog maar 7% was.

“Dit betekent niet dat de hiv-preventiepil PrEP niet werkt,” legt van der Valk uit. “Het wijst eerder op het niet consequent gebruiken of het stoppen met PrEP. Het optimaliseren van PrEP-zorg kan hiv-infecties voorkomen. Denk bijvoorbeeld aan het nog beter begeleiden van mensen die PrEP gebruiken en opvolging als mensen ermee stoppen.”

Van in totaal 407 MSM en trans personen met een hiv-diagnose tussen 2020-2025 zijn redenen om geen PrEP te gebruiken bekend. Vierentwintig procent denkt een laag risico op hiv te hebben, 22% geeft aan geen toegang te hebben tot PrEP-zorg of stonden op de wachtlijst hiervoor. Zestien procent weet niet wat PrEP is. Daartegenover geeft 21% aan geen PrEP te willen gebruiken en 17% had al een hiv-infectie ten tijde van de PrEP-intake.

Daling kosten hiv-zorg3,4
In 2024 bedroegen de totale kosten van hiv-zorg in Nederland € 191 miljoen. Hiervan werd € 150 miljoen uitgegeven aan hiv-medicatie, € 39 miljoen aan poliklinische zorg en € 2 miljoen aan opnames in het ziekenhuis. In 2016 bedroegen de totale kosten nog € 254 miljoen, waarvan € 211 miljoen aan hiv-medicatie, € 39 miljoen aan poliklinische zorg en € 3,5 miljoen aan opnames in het ziekenhuis werd uitgegeven.

Tussen 2016 en 2024 steeg het aantal mensen met hiv in zorg van 17.930 naar 21.000, een toename van 17%. Tegelijkertijd daalden de voor inflatie gecorrigeerde zorgkosten per persoon in zorg met 36%: van € 14.152 in 2016 naar € 9.108 in 2024.

“De zorgkosten per persoon met hiv in zorg zijn sinds 2016, gecorrigeerd voor inflatie, met ruim een derde gedaald. Deze daling is het resultaat van onder andere het doelmatig voorschrijven van medicatie door hiv behandelaren,” licht van der Valk toe.

Cijfers eind 2025 bekend bij Stichting hiv monitoring. In Nederland zijn er:

  • Naar schatting 26.225 mensen met hiv.
  • 23.491 mensen met hiv in zorg in een van de 23 hiv-behandelcentra.
  • 22.602 mensen met een succesvol onderdrukt hiv door behandeling. Zij kunnen het virus daardoor niet meer overdragen.
  • Naar schatting weten 1650 mensen nog niet dat ze hiv hebben. Eind 2024 waren dat geschat 1600 mensen.
  • In 2025 zijn 19 mensen overleden aan de gevolgen van een vergevorderde hiv-infectie (aids). Dit aantal is sinds 2015 ongeveer gelijk gebleven.

Alle data zijn terug te vinden in het hiv-monitoringrapport, en de samenvatting. Beide zijn beschikbaar via: www.hiv-monitoring.nl/2026

 

______________________


1 De jaarlijkse publicatie van de hiv-cijfers van SHM is een momentopname. Omdat mensen met hiv toestemming geven voordat hun data opgenomen wordt in de dataverzameling van SHM, is er altijd een mate van vertraging in registratie van nieuwe hiv-diagnoses. Wanneer SHM de cijfers een volgend jaar weer analyseert, vallen de aantallen geregistreerde hiv-diagnoses over voorgaande jaren daarom hoger uit dan eerder gerapporteerd.

2 PrEP (Pre-Expositie Profylaxe) is een pil die mensen zonder hiv kunnen gebruiken om te voorkomen dat zij hiv krijgen. PrEP werkt het best als het volgens voorschrift gebruikt wordt en er begeleiding is door een arts of medisch specialist. Sinds 2019 is PrEP in Nederland beschikbaar voor de doelgroepen mannen die seks hebben met mannen en trans personen via het nationale PrEP programma; sinds 2024 is het beschikbaar voor iedereen met een verhoogd risico op hiv.

3 Deze gegevens heeft SHM samen met Amsterdam Health Technology Institute (AHTI)in kaart gebracht op basis van CBS-microdata en gegevens over zorgkosten van Vektis. Gegevens van Vektis zijn beschikbaar tot en met 2024.

4 Gecorrigeerd voor prijsstijgingen in de zorg op basis van de NZa-zorgindex.